ReadyPlanet.com
dot dot
ทำไมต้องเฝ้าระวังพัฒนาการเด็ก?

 

 

           ขณะนี้ประเทศไทยเผชิญปัญหาประชากร ทั้งเชิงโครงสร้างและคุณภาพ จำนวนเด็กเกิดใหม่ลดลงจากเมื่อ 20 ปีก่อนที่ปีละเกือบ 9แสนกว่าคน ล่าสุดในปี 2557 มี 7.7 แสนคน แนวโน้มลดลง ส่งผลให้คนวัยทำงานในอนาคตลดลง ขณะที่ผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ขณะนี้มีประมาณ 9 ล้านคน คาดว่าในอีก 10 ปีข้างหน้าจะเพิ่มเป็น 15 ล้านคน นอกจากจำนวนเด็กเกิดใหม่ลดลงแล้วที่น่าเป็นห่วงคือคุณภาพเด็กไทยลดลงและมีผลกระทบเป็นลูกโซ่

         *ผลสำรวจในปี 2553 พบเด็กอายุ 3 - 5 ปี หรือวัยอนุบาล มีพัฒนาการต่ำกว่ามาตรฐานร้อยละ30 หรือประมาณ 7 แสนกว่าคน

     *ขณะที่ผลสำรวจเด็กอายุ 6-14 ปี ในปี 2554 พบมีค่าความฉลาดทางปัญญาหรือไอคิวเฉลี่ยที่ 98.5 ต่ำกว่าค่ามาตรฐานโลกคือ 100 และมีค่าความฉลาดทางอารมณ์หรืออีคิวเฉลี่ย 45 ต่ำกว่าค่ามาตรฐานโลกคือ 50

 

        *รายงานของกระทรวงศึกษาธิการในปี 2557 มีเด็กชั้นประถม 4-6 ร้อยละ 10-15 อ่านไม่ออก เขียนไม่ได้ คิดไม่เป็น ปัญหานี้จึงจำเป็นต้องเร่งแก้ไขจริงจังและเป็นระบบ

       กระทรวงสาธารณสุขจึง เปิดโครงการส่งเสริมพัฒนาการเด็กไทยครั้งยิ่งใหญ่ในประเทศ สร้างคุณภาพเด็กไทยแรกเกิด-5ขวบ เฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เนื่องในโอกาสฉลองพระชนมายุ 5 รอบ (2 เมษายน 2558) เพื่อสานความร่วมมือระหว่างหน่วยงานเจ้าหน้าที่และพ่อแม่เด็กเพื่อตรวจคัดกรองและส่งเสริมพัฒนาการสำคัญ 5 ด้านเนื่องจากสมองของเด็กในครรภ์มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง มีการเพิ่มจำนวนและขยายขนาดเซลล์ มีโครงข่ายเส้นใยประสาท เพิ่มประสิทธิภาพการสื่อสารระหว่างเซลล์สมอง ช่วยให้สมองทำงานเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ โดยเฉพาะในช่วงแรกเกิดจนถึง 6 ปีแรก สมองจะเจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว จึงถือเป็นช่วงทองของการสร้างคุณภาพเด็กให้มีศักยภาพเต็ม 100 โดยการกระตุ้นพัฒนาการแต่ละช่วงวัยจะมีความสำคัญเชื่อมโยงต่ออนาคตของเด็ก ใน 5 ด้าน ได้แก่ 

            1.ด้านการเคลื่อนไหวร่างกาย เช่น การเดิน วิ่งเล่น 

            2.การทำงานกล้ามเนื้อมัดเล็ก เช่น การใช้นิ้วมือหยิบจับ การสอดส่ายสายตา ยิ้ม 

            3.การรับรู้เข้าใจทางภาษา เช่น การคิดคำนวณ 

            4.การสื่อภาษา เช่น การสื่อสารความต้องการของตัวเอง 

            5.การปรับตัวทางสังคม เช่น การช่วยเหลือตนเอง

 

       พัฒนาการทั้ง  5 เรื่องจะเป็นตัวบ่งชี้การทำงานของสมอง ไอคิว และอีคิวของเด็กด้วย

             โครงการพัฒนาคุณภาพเด็กไทยวัยแรกเกิด-5ปีเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพฯใช้ระยะเวลาดำเนินการ 3 ปี ตั้งแต่ 1 เมษายน 2558-31 มีนาคม 2561โดยดำเนินการครั้งยิ่งใหญ่พร้อมกันทั่วประเทศและตั้งเป้าหมายเด็กไทยมีพัฒนาการสมวัยไม่ต่ำกว่าร้อยละ 85 โดยบูรณาการทำงานกับกระทรวงศึกษาธิการ พัฒนาสังคมฯ มหาดไทย และกรุงเทพมหานคร เพื่อตรวจคัดกรองและกระตุ้นพัฒนาการเด็กทุกคน ในโรงพยาบาลทุกแห่ง ศูนย์เด็กเล็กกว่า 20,000 แห่ง และโรงเรียนอนุบาลทั้งรัฐเอกชนกว่า 30,000 แห่งทั่วประเทศ  ครอบคลุมเด็กแรกเกิดทุกคนจนถึง5 ปีทั้งในเขตเมืองและชนบทเนื่องจากประเมินว่าในกลุ่มเด็กร้อยละ30 ที่พบปัญหาพัฒนาการไม่สมวัยนั้น ร้อยละ 10 เกิดมาจากโรคทางพันธุกรรม เช่น ดาวน์ซินโดรม ออทิสติก อีกร้อยละ 20 สามารถกระตุ้นให้กลับมามีพัฒนาการปกติได้โดยเชื่อมั่นว่าโครงการนี้จะทำให้ประชากรไทยในอีก 20 ปีข้างหน้ามีคุณสมบัติ 4 ด้าน คือ แข็งแรง พัฒนาการดี มีคุณธรรม นำพาประเทศเจริญรุ่งเรือง

โครงการนี้กำหนดให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุข ติดตามตรวจประเมินพัฒนาการเด็กใน 4 ช่วงอายุ คือ 9 เดือน  18 เดือน 30 เดือน และ 42เดือนหรือ 3 ขวบครึ่ง จากเดิมที่จะติดตามถึงแค่ 24 เดือน ในช่วงที่ผู้ปกครองพาเด็กไปรับวัคซีนที่คลินิกเด็กดีในโรงพยาบาลเท่านั้น หากพบเด็กผิดปกติ จะมีระบบดูแลกระตุ้นพัฒนาการให้กลับมาเป็นปกติ เชื่อมโยงระหว่างบ้าน ชุมชน ศูนย์เด็กเล็ก โรงเรียนอนุบาล โรงพยาบาล และสถาบันเชี่ยวชาญ มั่นใจว่าความร่วมมือครั้งนี้จะช่วยค้นหาและกระตุ้นเด็กที่มีพัฒนาการล่าช้าได้เพิ่มจากเดิมที่ค้นหาได้เพียงร้อยละ 1 -2 

 

ทั้งนี้ กระทรวงสาธารณสุข ได้จัดทำคู่มือเฝ้าระวังและส่งเสริมพัฒนาการเด็ก 2 เล่ม แบ่งเป็นคู่มือเด็กปกติหรือเล่มสีขาว มอบให้พ่อแม่ ผู้ปกครอง พี่เลี้ยงศูนย์เด็กเล็ก เจ้าหน้าที่สาธารณสุข เพื่อใช้เป็นเครื่องมือประเมินและส่งเสริมพัฒนาการของลูกที่บ้าน และเล่มสีเขียว ใช้ในกลุ่มเด็กที่มีความเสี่ยงต่อพัฒนาการไม่สมวัย ได้แก่ เด็กแรกเกิดน้ำหนักตัวน้อยกว่า 2,500 กรัม เด็กขาดออกซิเจน เพื่อให้เจ้าหน้าที่สาธารณสุข ใช้ติดตามประเมินและกระตุ้นพัฒนาการตามแนวทางในคู่มืออย่างใกล้ชิด โดยเปิดสายด่วน 1323 และสถาบันเด็กฯ 1415 ให้ผู้ปกครองปรึกษาตลอด 24 ชั่วโมง หรือปรึกษาทีมหมอครอบครัวได้เช่นกัน  

การติดตามเฝ้าระวังพัฒนาการ Developmental surveillance

กระบวนการติดตาม เฝ้าระวังพัฒนาการในการดูแลสุขภาพเด็กระดับปฐมภูมิ ทุกครั้งที่เด็กมารับการฉีดวัคซีนหรือการตรวจรักษา โดยเฉพาะเด็กกลุ่มเสี่ยงที่จะมีปัญหาพัฒนาการล่าช้า โดยบุคลากรด้านสาธารณสุข แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไปหรือกุมารแพทย์ ซึ่งเป็นกระบวนการที่ยืดหยุ่น สามารถประเมินและติดตามได้อย่างต่อเนื่องในระยะยาว ซึ่งแพทย์อาจจะเลือกประเมินในเด็กที่มีความเสี่ยงที่จะมีพัฒนาการล่าช้า หรือผิดปกติ

การติดตามเฝ้าระวังพัฒนาการมีประโยชน์ในการค้นหาความผิดปกติเพื่อส่งต่อยังสามารถใช้เป็นสื่อกลางเพื่อให้คำแนะนำ ปรึกษา และให้ความรู้แก่ผู้ปกครอง โดยมีครอบครัวเป็นศูนย์กลางในการสนับสนุน ส่งเสริม เฝ้าระวังติดตามพัฒนาการ 

ตารางเปรียบเทียบ ข้อทดสอบระหว่างอนามัย 55 และ DSPM

     ประเด็น       

อนามัย 55       

DSPM            

ที่มา    

คัดจาก Denver II ตามช่วงอายุที่ P75-90

เป็น norm ของต่างประเทศ            

คัดจาก TDSI, Denver II, อนามัย 55, แบบประเมินสถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี

TDSI เป็น norm ของเด็กไทย

ข้อทดสอบเฝ้าระวัง            

มี 4 domains ต่อกลุ่มอายุ

มี 5 domains (ภาษาแบ่งเป็น RL,EL)

ต่อกลุ่มอายุ

ข้อทดสอบคัดกรอง           

ไม่มี

ต้องใช้จาก Denver II

ครอบคลุมทั้งการเฝ้าระวังและคัดกรอง            

การกระตุ้นพัฒนาการ

ไม่มี

แล้วแต่เจ้าหน้าที่แนะนำ

มีวิธีกระตุ้นพัฒนาการชัดเจนในแต่ละข้อทดสอบ เพื่อให้พ่อแม่ได้ฝึกลูก      

วิธีทดสอบ      

ตะแกรงห่างกว่า         

ตะแกรงถี่กว่า

เวลาทดสอบ   

สั้นกว่า           

นานกว่า?        

   การตรวจคัดกรองพัฒนาการ Developmental screening

  การใช้เครื่องมือคัดกรองพัฒนาการที่ได้มาตรฐานเพื่อคัดแยกเด็กที่มีความเสี่ยงหรือมีแนวโน้มที่จะมีปัญหาพัฒนาการ จากการติดตามเฝ้าระวังพัฒนาการ

    ไม่ใช่เครื่องมือเพื่อการวินิจฉัยหรือการวางแผนการรักษา แต่คัดแยกเด็กที่มีพัฒนาการแตกต่างจากเด็กปกติในช่วงอายุหรือวัยเดียวกัน โดยเครื่องมือตรวจคัดกรองพัฒนาการที่ดีต้องมีมาตรฐาน คือมีความไว ค่าความจำเพาะ ค่าความเที่ยงตรงค่าความเชื่อมั่น ค่าความคาดหวังที่ได้มาตรฐานในการเป็นแบบคัดกรอง

    การประเมินพัฒนาการ Developmental evaluation or assessment

การประเมินเพื่อวินิจฉัยพัฒนาการล่าช้าและปัญหาพัฒนาการในแต่ละด้านซึ่งตรวจพบจากการติดตามเฝ้าระวังและการตรวจคัดกรองพัฒนาการเป็นการประเมินพัฒนาการอย่างเป็นองค์รวม โดยประเมินทักษะความสามารถของเด็กในหลายๆด้านเช่น สติปัญญา การสื่อสาร ทักษะการเคลื่อนไหว การใช้ชีวิตประจำวันและสังคมและพฤติกรรม โดยเครื่องมือตรวจต้องมีมาตรฐานสูงขึ้น โดยนักวิชาชีพที่ผ่านการอบรม 

 

   สามารถปรึกษาการเฝ้าระวังพัฒนาการเด็กจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านพัฒนาการเด็กได้ที่ ศูนย์พัฒนาการและการเรียนรู้สำหรับเด็ก โรงพยาบาลบี.แคร์ เมดิคอลเซนเตอร์ โทร 02-5233359-71 ต่อ 1135 หรือ 1143




บทความสุขภาพ คลิกเลย !!!!!

ดาวน์โหลดฟรี! หนังสือ"เปิดโลกจิตวิทยาเด็ก" article
เปิดเทอมแล้ว!!! จะฝึกลูกแยกจากอย่างไรดี
"เก่งเต็มเมือง แต่คิดไม่เป็น" วิกฤตเด็กปฐมวัย ความสิ้นหวังการศึกษาไทย!
การวัดไอคิว คืออะไร ควรวัดเมื่อใด?
ทำไมลูกถึงอ่านหนังสือไม่ออก เขียนไม่ได้? article
เด็กพูดช้า article
อาหารที่เหมาะสมตามวัย ตั้งแต่วัยแรกเกิด – 5 ปี article
ทำไมต้องบูรณาการประสาทสัมผัส article



[1]

ความคิดเห็นที่ 1 (164773)

 อยากทราบราคาค่าใช้จ่ายในการตรวจประเมิณเยื้องต้นค่ะ

ผู้แสดงความคิดเห็น พัทรียา (Pattareemic54-at-gmail-dot-com)วันที่ตอบ 2018-01-04 19:13:01



[1]


แสดงความคิดเห็น
ความคิดเห็น *
ผู้แสดงความคิดเห็น  *
อีเมล 
ไม่ต้องการให้แสดงอีเมล